Pieniny to miejsce, gdzie lubimy spędzał letnie czy zimowe urlopy, to miejsce, gdzie znajdują się sanatoria. Co należy wiedzieć o atrakcjach turystycznych Pienin, by spędzić tam miło i ciekawie czas jako wczasowicz czy turysta? Czego nie można pominąć, co należy koniecznie zobaczyć, jakimi trasami wędrować? Dwa przełomy Dunajca dzielą te góry na 3 części: Pieniny Spiskie, Pieniny Środkowe i Pieniny Małe.

Pieniny Spiskie

To 14- kilometrowe pasmo Pienin rozciąga się od przełomu Białki do przełomu Dunajca. Jest to najniższa część Pienin, poprzecinana licznymi potokami tworzącymi zlewisko Dunajca.

Tu znajduje się turystyczna wieś Niedzica, której atrakcją turystyczną jest zamek położony na prawym brzegu Zbiornika Czorsztyńskiego. To sztuczne jezioro powstało po wybudowaniu zapory na Dunajcu. Historię budowy zapory, oprotestowaną przez miejscową ludność i ekologów z całej Polski, można zobaczyć w pawilonie wystawowym obok tamy. W zaporze zaś ukrywają się dyskretnie urządzenia elektrowni wodnej.

Zamek zaprasza do muzeum, gdzie m. in. można zobaczyć narzędzia tortur, a na dziedzińcu stoi dotychczas koło służące do łamania kości filmowemu Janosikowi.

Na przeciwległym brzegu jeziora wznoszą się  mury zamczyska w Czorsztynie. Obydwa zamki nad Dunajcem wybudowano  w XIV wieku, miały strzec szlaku handlowego prowadzącego na Węgry.

Z jednego zamku do drugiego najwygodniej przypłynąć statkiem, który regularnie od wiosny do późnej jesieni kursuje między obydwoma brzegami. Można też odbyć prawie godzinny rejs po Jeziorze Czorsztyńskim statkiem spacerowym „Biała Dama”.

Pieniny Środkowe

To najatrakcyjniejsza część Pienin.  Niemal w całości tworzą Pieniński Park Narodowy. Ciągną się od Sromowec Niżnich do Szczawnicy wzdłuż krętych brzegów Dunajca, który tworzy tu naturalną granicę ze Słowacją.

Hasło „Pieniny” od razu kojarzymy z Trzema Koronami, mając przekonanie, że jest to najwyższy szczyt tych gór. Tymczasem jest to najwyższy szczyt Pienin Środkowych, często nazywanych tylko Pieninami.

Trzy Korony to masyw o 5 wierchach: najwyższy to Okrąglica (982 m n.p.m.), tu znajduje się platforma widokowa mogąca pomieścić 30 osób. Kolejne to: Płaska Skała, Nad Ogródki, Pańska Skała (inaczej Bryłowa), Niżnia Okrąglica (nazywana też Gankiem lub Siodłem). Trzy z nich bywają przez miejscową ludność nazywane swojsko Kaśka, Baśka i Maryśka.

Na Trzy Korony wiedzie kilka tras: ze Szczawnicy, Krościenka, Sromowiec Wyżnych – przysiółka Kąty, Sromowiec Niżnich i Czorsztyna.

Z wierzchołka  Okrąglicy można obserwować Beskid Sądecki i Żywiecki, Mogurę Spiską, a na horyzoncie – Tatry.

Kolejną atrakcją turystyczną Pienin Środkowych jest przełom Dunajca. Być w Pieninach i nie spływać tratwą flisacką wartkim nurtem rzeki, to jak być w Rzymie i nie widzieć papieża. Trasa ma 12 km długości, a czas jej przepłynięcia wynosi około 2 godzin. Wiedzie głębokim wąwozem  wyżłobionym cierpliwie przez wodę. Słuchając opowieści flisaków, można podziwiać piękno gór i napawać się ich spokojem. Flisak pokaże miejsce, z którego przeskakiwał Janosik na drugi brzeg, idąc na spotkanie z Maryną, biały znak na skale wskazujący wysokość, na jaką sięgał Dunajec w czasie największej powodzi w tym regionie, wyżłobionego na skale przez naturę wielkiego orła.

Rejs zaczyna się w Sromowcach Wyżnych, a kończy w Szczawnicy.

Atrakcją Pienin Środkowych jest też góra Sokolica, na którą najkrótsza trasa prowadzi ze Szczawnicy, z lewego brzegu Dunajca, na który przedostać się można czółnem. Na Sokolicy znajduje się platforma widokowa i rośnie  kilkusetletnia sosna.

Warto też zawędrować na Górę Zamkową w masywie Trzech Koron. Jest ona dostępna tylko z zachodniej strony jaru Hulińskiego Potoku. Na górze znajdują się ruiny Zamku Pienińskiego i Grota św. Kingi z jej posążkiem, gdzie rzekomo królowa Kinga ukrywała się przed Tatarami.

Szczawnica

Jest to największe miasteczko regionu z licznymi sanatoriami.  Jest położone na granicy Pienin Środkowych i Pienin Małych, wzdłuż wpadającego do Dunajca tuż za miastem potoku Grajcarek. Lecznicze”szczawy”, jak nazywano kiedyś kwaśne wody od połowy XIX wieku zachęcają do przyjazdu kuracjuszy cierpiących na choroby układu oddechowego i kostnego. Centrum sanatoryjne jest pięknie odrestaurowane i przypomina czasy, gdy tu przechadzał się Henryk Sienkiewicz. Dziś warto zatrzymać się przed jego pomnikiem, oddając hołd jego talentowi.

Największą atrakcją turystyczną Szczawnicy jest wyciąg krzesełkowy na Palenicę, skąd można wyruszyć na wędrówki po Pieninach Małych, a zimą zjeżdżać na nartach.

Kolejną atrakcją dla piechurów i rowerzystów jest 12- kilometrowa trasa wiodąca wzdłuż Grajcarka, a potem wzdłuż prawego brzegu Dunajca do Czerwonego Klasztoru na Słowacji.

Pieniny Małe

Tu znajdują się trzy warte obejrzenia rezerwaty przyrody: wąwóz Homole nieopodal wsi Jaworki tuż za Szczawnicą, rezerwat Biała Woda ze skałkami wapiennymi i turniami oraz kamienistym korytem potoku z kaskadami. Warto wybrać się na najwyższy szczyt całych Pienin – Wysoka z rezerwatem Wysokie Skałki. Jest to dosyć trudna trasa, ale ułatwieniem dla niewprawnych turystów są schodki i poręcze.