Kapy duchowne – krótki przewodnik

  • Sharebar

Kapa (łac. pluviale, inaczej pluwiał lub nieszpornik) to rodzaj szaty liturgicznej znanej w kościele katolickim od VIIw., a od XIw. powszechnie stosowanej. Jest to długa peleryna sięgająca stóp i zapinana pod szyją, zakładana na komżę lub albę, a także na stułę. Zakładają ją kapłani i diakoni podczas sprawowania uroczystych liturgii poza Mszą Świętą, np. podczas procesji Bożego Ciała, adoracji Najświętszego Sakramentu, wspólnotowej liturgii godzin itp.

Charakterystyczną cechą kapy jest jej bogate zdobienie. O ile inne części liturgicznej garderoby w kościele rzymskokatolickim są z reguły znacznie skromniejsze niż na przykład w kościołach wschodnich, o tyle kapy wyróżniają się pod tym względem, nawet jeśli weźmie się pod uwagę obecny trend w kierunku skromności, wzmocniony wyborem papieża Franciszka. Zdobienia kap mają swój rodowód historyczny, ponieważ w pierwszych wiekach swojego istnienia kapy były noszone nie tylko przez duchownych, ale także przez możnowładców, książęta i królów, dla których ubiór ten był wyrazem ich wysokiej pozycji społecznej.

Ważnym elementem kapy jest klamra służąca do jej zapinania pod szyją. Klamry te także były wykonywane z drogich materiałów i bogato zdobione. W tym przypadku również mamy do czynienia z odwrotem od przepychu i zwrotem ku skromności oraz praktyczności, ponieważ wielka i ciężka ozdoba pod szyją była po prostu bardzo niewygodna.

Jakkolwiek kapy nie posiadają jednoznacznej symboliki, ich kolor jest uzależniony od szeroko pojętego liturgicznego kontekstu. Jak wiadomo, podstawowe kolory liturgiczne w kościele rzymskokatolickim to: zielony, czerwony, fioletowy oraz biały. Z koloru zielonego korzysta się w okresie zwykłym; kolor czerwony jest wykorzystywany w Niedzielę Męki Pańskiej, Wielki Piątek, Uroczystość Zesłania Ducha Świętego, święta Apostołów oraz Męczenników; fioletowy – w czasie Adwentu, Wielkiego Postu oraz podczas mszy za zmarłych; wreszcie biały – w czasie Bożego Narodzenia, Świąt Wielkanocnych, uroczystość Wszystkich Świętych, Jana Chrzciciela, Jana Ewangelisty, a także w święta pańskie i maryjne. Spotyka się kapy nie tylko w wymienionych kolorach podstawowych, ale także w kolorze czarnym (wykorzystywany głównie podczas pogrzebów) oraz różowym (w zależności od lokalnych zwyczajów).

Ponieważ moda kościelna jest bardzo bogata, można w niej znaleźć stroje przypominające kapę, ale nią nie będące. Do takich zaliczyć można mucet (wł. mozzetta), rodzaj narzuty na ramiona z guzikami na piersi, sięgającej łokci. Mucet nie jest jednak strojem liturgicznym, w związku z czym jego kolor jest uzależniony od rangi duchownego, a nie od kwestii związanych z liturgią. Papieże noszą mucety w kolorze białym lub karmazynowym, kardynałowie w czerwonym, zaś biskupi – w fioletowym. Z kapą można też pomylić mantolet (wł. Manotelletta), czyli pozbawiony rękawów i sięgający do kolan strój, zakładany na komżę i rokietę przez biskupów, prałatów i kanoników. Mantoletem nazywa się także wyposażoną w kaptur część habitu noszonego przez dominikanów i franciszkanów. W obydwu przypadkach nie są to rzecz jasna kapy.

VN:F [1.9.17_1161]
Ocena: 0.0/5 (0 oddanych głosów)

Podobne wpisy:

  1. Krótki przewodnik po Krakowie
  2. Przewodnik Pase
  3. DMAIC krótki opis i wyjaśnienie
  4. Gdzie wyjechać na krótki wypoczynek?
  5. Krótki adres dla Twojej strony
Komentarze i pingowanie jest obecnie wyłączone.

Komentarze są wyłączone.